Δεκέμβρης! Σε αυτόν τον τελευταίο μήνα του έτους θα μπορούσαμε να προσδώσουμε αρκετές έννοιες. Για παράδειγμα έχει την έννοια του απολογισμού, των πεπραγμένων μιας ολόκληρης χρονιάς. Της ολοκλήρωσης, ακόμη και της έναρξης, αφού μοιάζει σαν μια λεπτή κόκκινη γραμμή μέσα στον χρόνο, ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν, αλλά και το μέλλον. Εγώ θα διαλέξω να δώσω στον Δεκέμβρη μου, την Χριστίνα παιδί. Μέσα από τα παιδικά της μάτια θα ταξιδέψουμε στο παρελθόν, θα περάσουμε μια βόλτα από το παρόν που ζούμε σήμερα και θα τελειώσουμε το ταξίδι μας στο τόσο κοντινό μέλλον.
Αρχές Δεκέμβρη και μια κοινωνία σαν σε μποτιλιάρισμα στην Κατεχάκη. Αμίλητοι, βιαστικοί, αγέλαστοι, σκυθρωποί άνθρωποι, κρατούν το τιμόνι βρίζοντας.
Πώς να πολεμήσεις αυτήν την ανθρώπινη ασχήμια της ψυχής, με τι όπλα να σταθείς απέναντι σε ότι είναι άρρωστο;
Η πόλη έχει βάλει τα γιορτινά της, φωτάκια και πολύχρωμες γιρλάντες ανακατεμένες με μολότοφ και γκαζάκια, αλλοιώνουν το χρώμα και την λάμψη τους.
Νέα παιδιά που αντί να περνούν ώρες να σχεδιάζουν πως θα περάσουν όμορφα το βράδυ τους, που αντί να ονειρεύονται τον έρωτα και την χαρά, σχεδιάζουν φόνους, σχεδιάζουν πως θα γευτούν τον έρωτα κλέβοντας και αφαιρώντας δικαίωμα και ζωή.
Περνώντας βλέπω ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο, σε μια προσπάθεια να ξυπνήσει το εορταστικό κλίμα της αγοράς! Κάπως μαραζωμένο μου φάνηκε
Θέλω σαν τρελή να αφεθώ.
Φαντασιώνομαι κόκκινα σκουφιά και μαγικά ραβδάκια. Θέλω να μεταμορφώσω και να μεταμορφωθώ. «Οι καλλιτέχνες όπως και τα παιδιά, ζουν στον δικό τους κόσμο» Μια φράση που έγραψε στο ημερολόγιό της η Αναίς Νιν, σκέφτομαι πως είναι η απάντηση σε ότι ζούμε και βλέπουμε δίπλα μας.
Αισθάνομαι κοιτώντας γύρω μου πως συμβαίνουν πράγματα που δεν τα διακατέχει τίποτα το καλλιτεχνικό και οπωσδήποτε τίποτα το παιδικό. Εγώ όμως κρατώ ακόμη στο χέρι το μαγικό μου ραβδί.
Άμπρα Κατάμπρα…
..και βρίσκομαι Χριστούγεννα στο κέντρο της Αθήνας. Μπροστά μας είναι ένα τεράστιο κτίριο. Από κάτω που το κοιτάζω και ανεβάζω ψηλά ψηλά τα μάτια μου, είναι γεμάτο φώτα και τεράστιες χρυσές μπάλες κρέμονται από τον ουρανό θαρρείς. Πλησιάζουμε και μια πόρτα ανοίγει μαγικά καθώς μπαίνουμε μέσα. Μουσική παίζει παντού, από όπου κι αν περάσεις. Μέσα στο πολυκατάστημα μυρίζουν λουκουμάδες! Μεγάλες κατσαρόλες που μέσα τους βράζει σιρόπι μελιού, αχνίζει, ανακατεύεται με κόκκους κανέλλας, που αιωρούνται στον αέρα! Ακούω την φωνή της μαμάς μου, να είμαστε δίπλα της, έχει απίστευτο κόσμο και λίγο πιο πέρα μια μεγάλη ουρά από κόσμο περιμένει υπομονετικά να πάνε να αγγίξουνε λίγο την λευκή γενειάδα του χοντρούλη που κάθεται σε μια βελούδινη πολυθρόνα και μας περιμένει! Γύρω του έχει ξωτικά που παίρνουν τα μικρά παιδιά και τα βάζουν στην αγκαλιά του, κάποιο άλλο ξωτικό έχει έναν σάκο και δίνει στο κάθε παιδί παιχνίδια.
Λίγο μας ένοιαζαν τα δώρα, τα περιμέναμε δε λέω και ακόμη θυμάμαι εκείνη την μικρή ροζ κούκλα που του είχα ζητήσει και την βρήκα κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο με το όνομά μου επάνω στο κουτί!
Μύρισαν Χριστούγεννα, η μαμά μου φτιάχνει κουραμπιέδες και το βούτυρο μοσχομυρίζει, πάντα έκλεβα το πρώτο καυτό, δαγκώνω και ακούω το κράκ στο στόμα, που κάνουν τα καβουρντισμένα αμύγδαλα…
Τι χαρά ήταν αυτή όταν ερχόταν η μέρα που σου έλεγαν σήμερα θα στολίσουμε το δέντρο. Ξεκινούσαμε το απόγευμα…ανέβαινα πάντα εγώ στο πατάρι, χωρούσα μια χαρά. Με τρόμαζε που ήμουν τόσο ψηλά, ήταν μακρύ , παγωμένο και έπεφτε ελάχιστα φως από το δωμάτιο μέσα του. Όσο η μαμά έλεγε ποιες κούτες να βγάλω, εγώ ψαχούλευα να βρω τα παλιά μου παιχνίδια. Μπορώ να βγάλω; Δεν τελείωνα την φράση μου. Όχι Τίνα τώρα, φέρε την κούτα που γράφει δέντρο…
Δεκέμβρης. Αρχίζουμε να στολίζουμε το δέντρο, βάζω μουσική και παίρνω την βοηθό μου. Άσε μαμά, μπορώ να σηκώσω εγώ αυτή την κούτα. Να, δες!
Έχεις βάλει όλα τα στολίδια, είσαι βέβαιη μα, κάτι λείπει. Αρχίζεις να φτιάχνει τα γλυκά, μελομακάρονα καρύδια, μεθυστικές μοσχοβολιές κανέλα και γαρύφαλλο χορεύουν πάνω τους, το σπίτι μυρίζει υπέροχα.
Μύρισαν Χριστούγεννα. Έχεις βάλει σωστά όλα τα υλικά είσαι σίγουρη μα, κάτι λείπει. Βγαίνεις στα μαγαζιά, η πόλη είναι στολισμένη, κόσμος με τσάντες στα χέρια. Ακριβά είναι τα πάντα, μια βόλτα τόσα λεφτά, λέει μια κυρία περνώντας δίπλα μου στην φίλη της. Ξεκινάς να μετράς τα δώρα που έχεις να πάρεις, τους θυμήθηκες όλους το ξέρεις μα, κάτι λείπει. Οι ετοιμασίες για το γιορτινό τραπέζι, το καλοσιδερωμένο τραπεζομάντηλο, τα κόκκινα κεριά στα κρυσταλλένια κηροπήγια, στην μέση του τραπεζιού, μετράς τις καρέκλες για εκείνους που θα καθίσουν κι όμως κάτι λείπει.
Δεν είναι από την μυρωδιά των γλυκών, είναι η μυρωδιά της μάνας που μοσχοβολούσε το σπίτι και λείπει. Δεν είναι τα στολίδια που κρέμασες στο δέντρο, είναι εκείνα τα στολίδια στα κλαδιά που δεν κρέμασαν τα αδέρφια σου που λείπουν.
Ξαφνικά τα Χριστούγεννα έγιναν υπερπαραγωγή ε; Ποιος θα στολίσει το μεγαλύτερο δέντρο. Ποιος θα το κάνει πιο φωτεινό, με μοναδικά στολίδια. Ποιος θα πάρει τα καλύτερα δώρα για εκείνους που αγαπάει. Ο νονός και η νονά θα ρωτήσουν τους γονείς αν το παιχνίδι που διάλεξαν θα αρέσει στο παιδί. Ή ακόμη θα επιλέξουν να το πάρουν μαζί να διαλέξει το ίδιο, στερώντας του μαγεία, προσμονή, περιέργεια, ενθουσιασμό, ικανοποίηση, χαρά.
Τα παιδία θα βγουν για κάλαντα μόνα τους ή με φίλους φοβούμενοι μην τα κλέψουν. Τα κάλαντα έγιναν μια επιχορήγηση του παππού, της γιαγιάς, της γειτονιάς, για το τάμπλετ και το κινητό.
Ξαφνικά τα συναισθήματα έγιναν απλοί χωριάτες μπροστά στον βασιλιά χρήμα. Η αγάπη χάθηκε, τα Χριστούγεννα έχασαν την αίγλη τους. Φορούσαν την αίγλη των αγνών συναισθημάτων. Των απλών, αγνών συναισθημάτων.
Χριστούγεννα η μεγάλη γιορτή της Αγάπης. Των αθώων παιδιών. Μα δεν αγάπη να κοιτάς τους παππούδες στην τσέπη υπερκαλύπτοντας γονείς που δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε περιττές ικανοποιήσεις. Δεν είναι αγάπη να καλοπιάνεις τους γονείς για να πάρεις μεγαλύτερο μερίδιο χρημάτων. Δεν είναι αγάπη οι νονοί να γίνονται χρηματικοί χορηγοί. Και το πιο σπουδαίο κατακερματίσαμε το παιδί.
Δεκέμβρης. Ο χρόνος περνά και οι συνθήκες μας δυσκολεύουν, μα η αβάσιμη και αυθόρμητη αισιοδοξία του παιδιού είναι ικανή να μας βοηθήσει. Να μας κάνει να ζήσουμε πιο απελευθερωμένοι, να απενοχοποιήσουμε ότι ο νους μας φαντασιώνεται, να βρούμε το χαμένο κλειδί και να ανοίξουμε εκείνες τις σιδερένιες μπάλες των υποχρεώσεων και των πρέπει που μας έβαλαν, ή, βάλαμε μόνοι στα πόδια μας.
Να πατήσουμε το κουμπί του χρόνου που τρέχει και αντί να τον κοιτάμε με τρόμο, μη κάνοντας το παραμικρό, να τον κλείσουμε στην φυσαλίδα ενός παιδικού μας όνειρού, η ακόμη και ενός απωθημένου!
Ο ρόλος που παίζει το παρελθόν στην ζωή μας είναι μεγάλος, θέλουμε δεν θέλουμε.
Καθοριστικός τόσο, που βρίσκουμε νόημα σε όλα. Σαν τα πράγματα να βρίσκονται στην σωστή τους θέση!
Τούτο λοιπόν το περίεργο μας κάνουν οι γιορτές. Μας επαναφέρουν στον πυρήνα μας. Σε κάτι που τον υπόλοιπο καιρό, ξεχνάμε πως υπάρχει. Κάποιες στιγμές τις έχουμε ωραιοποιήσει, σε κάποιες άλλες έχουμε κατά πολύ απαλύνει τις αιχμηρές της γωνίες, τόσο που σχεδόν έχουμε πια ξεχάσει τραύματα, πιστεύοντας πως έτσι έχουν γιατρευτεί.
Τότε έρχεται το παιδί, που σήμερα είναι αυτός ο κηδεμόνας του εαυτού του και δεν είναι πια ευάλωτος, δεν είναι έρμαιο των άλλων, που παίρνουν αποφάσεις για εκείνον, χωρίς εκείνον.
Τώρα το παιδί που τότε έψαχνε το βάζο με τα γλυκά, είναι ο ενήλικας, που αυτός πρώτος κρύβει το βάζο στο ψηλότερο ράφι!
Εμείς φέρνουμε τα δώρα, εμείς παίρνουμε τις αποφάσεις.
Είμαστε εμείς που χρειαζόμαστε κάτι και δεν τολμάμε να το διεκδικήσουμε.
Και τελικά αυτό στο βάθος παιδί, δεν ενηλικιώθηκε ποτέ…περιφέρεται κοιτώντας με τον ίδιο ενθουσιασμό ότι συμβαίνει γύρω του, αντιμετωπίζει τα πάντα με την ίδια αφέλεια και την ίδια ακριβώς περιέργεια που είχε τότε.
Ας απελευθερώσουμε τον καλά κρυμμένο Εμπενέζερ Σκρούτζ που κρύβουμε μέσα μας κι ας αφήσουμε να βγουν τα δικά μας πνεύματα προτού είναι αργά. Χαθήκαμε στην μετάφραση. Ξεχάσαμε το παρελθόν, υπερτιμήσαμε το παρόν και δεν φοβόμαστε το μέλλον. Ζούμε μίζερα, παραπονούμενοι για το καθετί.
Ας μην βρεθούμε σαν τον καημένο Σκρούτζ να τρομάζουμε με το παρελθόν που εμείς φτιάξαμε, ας μην μας φέρει δέος το παρόν που τώρα δημιουργούμε μα και να μην μας φέρει φόβο το μέλλον που βλέπουμε να έρχεται καταπάνω μας και που είναι ακόμη στο χέρι μας να φτιάξουμε. Σκέψου τι θα ένοιωθες εσύ αν έκανες αυτή την βόλτα στο παρελθόν, το παρόν, το μέλλον σου.
Το πνεύμα των Χριστουγέννων υπάρχει. Η κόρη μου με ρωτάει, μαμά τελικά υπάρχει Άγιος Βασίλης, κάποια παιδιά στο σχολείο λένε πως όχι. Και φυσικά υπάρχει της απαντάω.
Γιατί την ανθρώπινη ασχήμια, μόνο με έναν τρόπο μπορείς να την αντιμετωπίσεις.
Με χαμόγελο, με αγάπη, μέσα από την παιδική μας πλευρά όπου όλοι κρύβουμε μέσα μας.
Ας την αφήσουμε να παίξει ελεύθερη. Αν σηκώσουμε τα μάτια στον νυχτερινό ουρανό, αν μένουμε ακόμη αγνοί τότε θα τον ακούσουμε χο χο χο…ίσως και να προλάβουμε να δούμε την λάμψη από την χρυσόσκονη που αφήνει το έλκηθρό του!
«Εγώ θα τιμήσω τα Χριστούγεννα στην καρδιά μου, και θα προσπαθήσω να τα κρατήσω εκεί, όλο το χρόνο»
Καρλς Ντίκενς
