Να αγαπάς τους γονείς σου, να αγαπάς τα αδέρφια σου, να αγαπάς τους φίλους σου, να αγαπάς τον άντρα σου, να αγαπάς τα παιδιά σου, να αγαπάς, να αγαπάς…Πόσα παιδιά θα είχαμε σώσει από δυσβάσταχτα ψυχολογικά τραύματα, αν το πρώτο πράγμα που μας είχαν μάθει, ήταν το να αγαπάς τον εαυτό σου. Πόσες κακοποιητικές συμπεριφορές σε θύματα και θύτες θα είχαν αποφευχθεί. Μιλάμε για αυτοεκτίμηση στα παιδιά μας, την ίδια στιγμή που εμείς σαν γονείς δεν ξέρουμε καν ποιοι είμαστε και δεν ξέρουμε πως να μας αγαπάμε.

Μας έμαθαν πως το να αγαπάει κάποιος τον εαυτό του είναι εγωιστικό. Είναι απολύτως φυσιολογικό να αγαπάμε με πάθος οποιονδήποτε άλλον, μα όχι πρώτα τον εαυτό μας. Αν την ώρα που κρατούσαμε τα μωρά μας αγκαλιά παράλληλα με το πως να μάθουν να περπατάνε, να τρώνε, να φέρονται, τους μαθαίναμε πόσο μοναδικοί άνθρωποι είναι, θα είχαμε λιγότερους θύτες, που γεννούν θύματα. Γιατί ο άνθρωπος που δεν του έμαθε κανείς να αγαπάει τον εαυτό του, θα προκαλέσει κακό στον εαυτό του. Με εξαρτήσεις, με αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, που στην συνέχεια θα μεταφέρει στους γύρω του. Έχουμε δει συμπεριφορές χειριστικές ενηλίκων, που μας παραπέμπουν σε μια προσωπικότητα ανήλικη νοητικά. Ακόμη οι ίδιοι μας οι γονείς φέρονται χειριστικά απέναντί μας, μιλώντας για αγάπη. Μας έχει τύχει να δούμε ανθρώπους να μην είναι σε θέση να κατανοήσουν μια κατάσταση πότε γίνεται σοβαρή και να παιδιαρίζουν. Ζητάμε από την κόρη μας να βρει έναν άντρα να την αγαπάει, χωρίς να τις έχουμε μάθει να αγαπάει τον εαυτό της, το σώμα της το μυαλό της. Και στα αγόρια μας ζητάμε να γίνουν άντρες, να είναι δυνατοί, να αγαπούν τις γυναίκες, αλλά δεν τους μάθαμε τον τρόπο να αγαπούν τον εαυτό τους, δεν τους μάθαμε πως να διαμορφώσουν έναν ηθικό κώδικα.

Αν θέλουμε λοιπόν να πάψει αυτός ο ατέρμονος κύκλος βίας πρέπει να αρχίσουμε τώρα, να επιβαρύνουμε τα παιδιά μας κακοποιητικά. Δίνουμε όλη μας την προσπάθεια στο συνέβη και χάσαμε το γιατί. Καταδικάζουμε το θύμα, βάζοντας στην άκρη τον υποκινητή.

Όμως ποιος είναι αυτός ο άγνωστος εαυτός μας; Και τι μας συμβαίνει όταν μέσα μας κάτι συγκρούεται, που δεν μπορούμε να το προσδιορίσουμε;

Ας συστηθούμε λοιπόν. Εγώ δεν είμαι μόνο εγώ.

Ασυμφωνία εαυτών.

Μέχρι τώρα γνωρίζαμε για την ασυμφωνία χαρακτήρων. Πράγμα διόλου εύκολο να το διαχειριστείς τις σχέσεις σου.

Ξέρεις η πιο ιδιαίτερη, η πιο μεγάλη σε βαθμό δυσκολίας, είναι η σχέση με τον εαυτό μας. Ο Ευστάθιος Δράκος με την Δήμητρα Γαλάνη πιστεύω πως έχουν αποδώσει εξαιρετικά στο τραγούδι εκδρομή την σημασία των κρυμμένων μας εαυτών.

Πόσους εαυτούς έχουμε; θα αναρωτιέσαι τώρα.

Κατά μια άκρως ενδιαφέρουσα άποψη, έχουμε αρκετούς. Ο βασικός πυλώνας αποτελείται από την εικόνα που έχουμε για εμάς. Είναι ο πραγματικός μας εαυτός. Αυτό θα πεις είναι κάτι που γνωρίζουμε. Εκείνο που πολλοί δεν γνωρίζουμε είναι πως η ψυχολογία φέρνει νέα δεδομένα τεκμηριωμένα για κάποιους ακόμα εαυτούς, που είμαι σίγουρη πως έχει ο καθένας μας.

Σκέψου λίγο καλύτερα, έχουν υπάρξει ουκ ολίγες φορές που έχεις προφέρει την παρακάτω φράση. <Θα ήθελα να γίνω έτσι… θα ήθελα να μπορώ να κάνω αυτό…>. Εδώ είναι ο ιδανικός μας εαυτός.

Φυσικά υπάρχουν όλα αυτά που είμαστε υποχρεωμένοι να πράττουμε επί καθημερινής βάσης. Όλα τα πρέπει απαρτίζουν τον αναγκαίο μας εαυτό.

Εννοείτε πως οι τρεις ομάδες εαυτών δεν είναι φυσικές οντότητες που κατοικούν μέσα μας και μας καθοδηγούν στο τι θέλουμε, ή στο τι πρέπει να κάνουμε.

Είναι όμως πολύ ικανές να μας κάνουν άνω κάτω την ζωή. Η σύγκρουση του πραγματικού μας εαυτού με τον ιδανικό που έρχεται αρκετές φορές σε πλήρη αντίθεση, μπορεί να προκαλέσει συναισθήματα ματαίωσης, απογοήτευσης και αδυναμίας. Από την άλλη μια σύγκρουση μεταξύ του πραγματικού και αναγκαίου εαυτού γιγαντώνει το άγχος και την ανησυχία μας.

Δύσκολα διαχειρίσιμες, αρνητικές, συναισθηματικές καταστάσεις, όπως και συμπεριφορές που έχουμε, είναι δημιούργημα των μεγάλων αποκλίσεων που έχουν οι εσωτερικοί μας εαυτοί. Αν δε το χάσμα τους μέσα μας, είναι μεγάλο και υπάρχει για μεγάλο χρονικό διάστημα οδηγεί σε πολλών ειδών παθογένειες. Αρκετά από τα δυσάρεστα συναισθήματα που βιώνουμε, οφείλονται στις εσωτερικές μας συγκρούσεις.

Ο άνθρωπος στο σήμερα (που κατά κανόνα ζει ανάμεσα σε συμβάσεις, υποχωρήσεις, μετριότητα θα πω εγώ, επίσης ο ίδιος άνθρωπος εγκλωβίζεται σε μια ουτοπική εικόνα, επηρεασμένος από την προβολή των μέσων σε μια ζωή γκλάμουρους), οφείλει να μάθει σε βάθος ποιος είναι. Είναι ανάγκη να μάθει να εναρμονίζει αυτούς τους εαυτούς με ισορροπία, για να έχει νοητική και ψυχική υγεία. Αυτά που μπορεί να θέλουμε, εκείνο που ζητάμε να γίνουμε, ίσως είναι ανέφικτο να συμβεί. Όπως σε μια πρόταση για παράδειγμα δουλειάς. Τι κάνουμε; Κοιτάμε όλα τα δεδομένα, ωράριο, μισθό, συνθήκες εργασίας, αυτό δεν κάνουμε; Γνωρίζοντας τον εαυτό μας, μπορούμε να πούμε ευγενικά στον ιδανικό μας εαυτό που ζητάει σαν κακομαθημένο παιδί ένα ταξίδι σε μέρη μαγικά και ονειρεμένα, ότι αυτό δεν γίνεται να πραγματοποιηθεί και να το δεχτεί απλά χωρίς συναισθηματικές, αρνητικές υπερχειλίσεις. Αν ακόμη επιμένει να μας το ζητάει επιτακτικά, τότε μπορούμε απλόχερα να ζητήσουμε βοήθεια από τον αναγκαίο μας εαυτό. Πως; Έχοντας πλήρη γνώση του ποιοι είμαστε και των δυνατοτήτων μας, το ταξίδι το θέτουμε ως στόχο και δουλεύουμε πάνω σε αυτό, κάνοντας όποτε μπορούμε αποταμίευση.

Θέλω πραγματικά να κάνω αυτό το ταξίδι; Βρε μήπως θέλω να πάω, γιατί πήγαν ο Μήτσος με την Ελένη και ζήλεψα;

Η ικανότητα της ιεράρχησης των αναγκών μας, μέσα από μια ειλικρινή κουβέντα με τον εαυτό μας θα μας δώσει την λύση και ίσως να είναι η αφετηρία του να μάθουμε ποιοι είμαστε, τι πραγματικά χρειαζόμαστε, τι μπορούμε να έχουμε.

Να θυμάσαι πως τίποτα και κανένας δεν σε υποχρεώνει να είσαι μόνο ένας. Αντιθέτως, όσες πιο πολλές ταυτότητες έχει κάποιος, τόσο πιο πολύ εκφράζουν αυτό που είναι. Μπορείς να είσαι καλός ή κακός, ευγενής μα και αγενής, ψυχρός αλλά και συνάμα ευαίσθητος. Είναι τόσο πολύπλευρος ο εαυτός μας, που σύμφωνα με το περιβάλλον και τις συνθήκες προβάλουμε την ανάλογη εικόνα. Σαν ρόλος, αλλά όχι με την έννοια της προσποίησης. Έχουμε πολύ εσωτερική δουλειά να κάνουμε αν θέλουμε κάποια στιγμή να αλλάξει η κατάσταση, αφού οι ρίζες που μας κρατούν πίσω είναι δυνατές και παγιωμένες, καθώς προέρχονται από το προσωπικό σύστημα πεποιθήσεων, αξιών και βιωμάτων που έχουμε μεγαλώσει.

Πόσοι εαυτοί κρυμμένοι μέσα σου, λέει ο στίχος. Θέλω να τους βρω και να συστηθώ μαζί τους. Ο εαυτός μας παιδί, ο εαυτός μας ενήλικας, ο εαυτός μας γονιός. Όλες μας οι ταυτότητες είναι μέρος του εγώ. Χρειάζεται η διαρκής ενασχόληση με τον εαυτό μας, ώστε να ξέρουμε ποιον εαυτό μας προβάλουμε στην ανάλογη περίσταση. Σε κάθε περίπτωση η αγάπη που περιβάλουμε τον κάθε μας εαυτό και η μεταξύ τους σχέση είναι εκείνα που αποτελούν και την βάση για το ταξίδι μας στα άδυτα του εαυτού.

Ισορροπία είναι που χρειάζεται να έχεις, αλλά και βαθιά γνώση που και πως, βγάζεις όλες σου τις εκδοχές. Και εδώ ταιριάζει το μπορείς να γίνεις η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου. Σαν ενήλικας μπορείς να ξαναγράψεις τις σελίδες σου, αγαπώντας και τα ορθογραφικά λάθη και τις μουτζούρες σου. Σαν γονέας μπορείς να κουνάς το δάχτυλο αυταρχικά στο παιδί σου και σαν παιδί να θυμηθείς ξανά πως το πρότυπο για αυτό που είσαι, είναι η εικόνα που είχες από τους δικούς σου γονείς.

Η αστυνομία ήθελε να κάνει εξακρίβωση της ταυτότητάς μου. Δεν διαμαρτυρήθηκα. Το ήθελα κι εγώ αυτό.

Φρεντερίκ Μεγκμπεντέ Γάλλος κριτικός λογοτεχνίας