Στην πρώτη γραμμή κρούσης μέσα στην καθημερινότητά, είναι τα συναισθήματα μας και η διαχείρισή τους. Ασυναίσθητα κάνουμε λάθος διατυπώσεις και αυτό μας οδηγεί σε αδιέξοδο. Απλές καθημερινές ερωτήσεις που μας κάνουν και απλές απαντήσεις που δίνουμε δίχως να το αντιληφθούμε, μας απομακρύνουν από το να εκφράσουμε επί της ουσίας το συναίσθημά μας.
Για παράδειγμα, ένα τόσο απλό τι κάνεις; είναι το εφαλτήριο ώστε να ανοίξουμε μια συζήτηση. Απαντώντας συνήθως, καλά εσύ; Καλά, απαντάει ο άλλος. Η λέξη καλά δεν είναι συναίσθημα, είναι μια ουδέτερη κατάσταση. Για την ακρίβεια είναι μια παγιωμένη στιχομυθία που στην ουσία της κανένας από τα δύο μέλη, δεν ενδιαφέρεται ουσιαστικά να μάθει, αλλά αντίστοιχα και να εκφράσει, αυτό που αισθάνεται εκείνη την στιγμή. Αυτό δεν είναι διάλογος και σε καμία περίπτωση δεν ρίχνει γέφυρα για συζήτηση και το κυριότερο, δεν μας δίνει τον χώρο ώστε να εκφράσουμε το συναίσθημά μας. Χρειαζόμαστε να μάθουμε να κοινωνούμε τα συναισθήματά μας πρώτον γιατί έτσι θα μάθουμε να δίνουμε στον άλλον να καταλάβει πως νοιώθουμε εκείνη την στιγμή και δεύτερον αυτό θα μας βοηθήσει να βρούμε την ανάγκη μας, πίσω από αυτό που νοιώθουμε.
Το πρώτο πράγμα που μου έδωσε η φίλη μου η Σάντυ όταν απελπισμένη μπήκα στο γραφείο της, ήταν μια λίστα. Μια μεγάλη λίστα συναισθημάτων. Την οποία μέχρι και σήμερα κρατώ και δίνω σε ανθρώπους που αγαπώ. Σε κάθε μου πρόταση για γεγονότα που έβρισκα αφόρητα, με έστελνε στην λίστα συναισθημάτων. Γίνεται ένα γεγονός, τι νοιώθεις εκείνη την στιγμή είναι το ζητούμενο, τι συναίσθημα αναπτύσσεται μέσα σου. Αν καταφέρουμε πίσω από κάθε μας κατάσταση, να εντοπίσουμε ποιο συναίσθημα νοιώθουμε, τότε θα μπορέσουμε να εντοπίσουμε την ρίζα του προβλήματος. Ποια είναι η βαθύτερη ανάγκη μας, που δεν καλύπτεται εκείνη την στιγμή και μας κάνει να αισθανόμαστε για παράδειγμα λύπη, θυμό, νεύρα.
Έχω πιάσει τον εαυτό μου άπειρες φορές κατά το παρελθόν στην ερώτηση γιατί είσαι νευριασμένη, να απαντώ έτσι, έτσι ξύπνησα από το πρωί. Όπως καταλαβαίνεται αυτό δεν έχει καμία βάση. Κανένας δεν ξυπνάει το πρωί με νεύρα έτσι, γιατί απλά δεν είχε κάτι καλύτερο να κάνει και έχει νεύρα. Στην βαθιά του ανάλυση γνώριζα πολύ καλά γιατί είχα νεύρα. Ένοιωθα πολύ συγκεκριμένα συναισθήματα, γνώριζα πολύ καλά την ανάγκη που είχα και δεν κάλυπτα και όλο αυτό δεν το κοινωνούσα στον συνομιλητή μου. Γιατί, γιατί γνώριζα την κατάσταση, γνώριζα πως το να μιλήσω για αυτό που πραγματικά ένοιωθα θα έπεφτε σε τοίχο. Γιατί ο συνομιλητής που είχα απέναντί μου, δεν ήταν σε θέση να μου καλύψει την ανάγκη μου. Το γνώριζα. Και εδώ έρχεται στην επιφάνεια το δικό μας κενό. Συνάπτουμε συναισθηματικούς δεσμούς με ανθρώπους που δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες μας. Τις βαθιά ψυχικές – συναισθηματικές ανάγκες μας. Προσπαθούμε με λάθος τρόπους, ακόμη ακόμη τραγικά ψυχοφθόρους για εμάς νοητικά, ψυχικά και σωματικά, να συνδεθούμε συναισθηματικά με άτομα που δεν είναι συμβατά με εμάς. Και αυτό δεν είναι κακό. Συμβαίνει. Το κακό είναι πως δημιουργούμε ένα ντόμινο καταπιεσμένων συναισθημάτων, που τις περισσότερες φορές σωματοποιούμε. Γιατί; Γιατί δεν θέλουμε να δούμε την πραγματική εικόνα του άλλου, γιατί δεν θέλουμε να δούμε την πραγματική εικόνα του εγώ μας. Είμαστε μια σύγχρονη κοινωνία συναισθηματικά αναλφάβητων. Επιρρίπτουμε πολύ εύκολα την ευθύνη των δικών μας συναισθημάτων σε άλλους. Εμείς είμαστε ο πυρήνας. Εμείς έχουμε την ανάγκη να μας μάθουμε πολύ πολύ καλά, έτσι ώστε να μπορούμε να διαχειριστούμε καταστάσεις και γεγονότα. Γνωρίζοντας καλά εμάς, τα συναισθήματά μας και τις ανάγκες μας. Αν κάνουμε αυτό το εσωτερικό ταξίδι της αυτογνωσίας μας, θα μπορέσουμε να απαλλαγούμε αρχικά από αρνητικά συναισθήματα που μας βαραίνουν ψυχικά, αλλά και θα μπορέσουμε να απαλλαγούμε από ανθρώπους που δεν μπορούν να μας αισθανθούν, να μας νιώσουν. Ανακαλύπτοντας το συναίσθημα που αντικατοπτρίζει την ανάγκη μας, η αποδοχή πως ο άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος που έχουμε απέναντί μας, δεν μπορεί να μας καλύψει όχι γιατί δεν θέλει, αλλά γιατί δεν μπορεί, θα μας κάνει συναισθηματικά ώριμους, υγιής, αλλά επίσης και πιο άρτιους ολοκληρωτικά. Στην αναζήτηση κάλυψης των δικών μας άγνωστων κενών, πέφτουμε στην μερίδα εκείνων που αποκαλούμε συναισθηματικά ανάπηρων. Το ζητούμενο δεν είναι να ασχοληθούμε με το πως και το γιατί το δικό του, αυτό είναι θέμα του άλλου να βρει, ίσως και να το λύσει εάν επιθυμεί, αλλά τι κάνουμε εμείς στην περίπτωση αυτή.
Άρα ξέροντας καλά εμάς, αφουγκραζόμενοι τις ανάγκες μας, έχοντας αναγνωρίσει πως όλα μας τα συναισθήματα είναι εντάξει, τότε μπορούμε να δημιουργήσουμε όμορφες και υγιείς σχέσεις με τους συνανθρώπους μας. Δημιουργούμε χώρο για ανθρώπους επίσης υγιείς, άρτιους και ολοκληρωμένους, ώστε παρέα τους να ομορφύνουμε το ταξίδι της ζωής.
Το πιο μεγάλο μας ταξίδι, το κάνουμε μέσα στην ψυχή μας!
Ν. Καζαντζάκης.
